Upadi dronova i narušavanja zračnog prostora članica NATO-a naglo su porasli od septembra, kada je više od 20 ruskih dronova ušlo u poljski zračni prostor, a tri ruska vojna aviona nakratko preletjela Estoniju. Od tada je širom Evrope zabilježen niz incidenata s bespilotnim letjelicama nepoznatog porijekla, koji su ometali komercijalne i vojne operacije. Predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen ove je upade nazvala oblikom “hibridnog ratovanja”, upozorivši da je cilj Moskve “širenje straha i podjela među evropskim saveznicima”.
Belgija i Danska zatvarale aerodrome
U Belgiji su aerodromi u Briselu i Liegeu prošle sedmice bili privremeno zatvoreni nakon što su radari detektovali dronove u blizini. Zbog toga su brojni letovi preusmjereni ili otkazani, a vlasti su pokrenule istragu o mogućem izviđanju vojnih baza, uključujući i Kleine Brogel, gdje se nalazi američko nuklearno oružje. Slična situacija zabilježena je i u Danskoj, gdje su u septembru dronovi ometali promet na šest aerodroma, uključujući i glavni u Kopenhagenu. Premijerka Mette Frederiksen opisala je događaj kao “hibridni napad na državu”.
Slični incidenti širom Njemačke, Litvanije i Poljske
Njemačke vlasti potvrdile su da su aerodromi u Berlinu i Bremenu privremeno zatvarani zbog sumnjivih letjelica, dok se istrage vode i oko mogućih pokušaja špijunaže i sabotaže nad vojnim objektima. U Litvaniji su krajem oktobra privremeno obustavljeni letovi iznad Vilniusa, a zatvoreni su i granični prijelazi s Bjelorusijom, nakon što su uočeni baloni s helijem za koje se vjeruje da su izviđačke naprave. Poljska je bila meta najvećeg upada — više od 20 ruskih dronova ušlo je u njen zračni prostor tokom noći 9. septembra. Kao odgovor, NATO je rasporedio borbene avione F-35 i F-16, helikoptere i sistem Patriot za protuzračnu odbranu. Krajem oktobra, poljski MiG-29 presreo je ruski izviđački avion iznad Baltičkog mora.
Napetosti se šire na sjever i jug Evrope
U Estoniji, tri ruska vojna aviona boravila su u njenom zračnom prostoru gotovo 12 minuta, prije nego što su ih presreli talijanski lovci NATO-a. Norveška je 6. oktobra obustavila slijetanja u Oslu zbog dojave o dronu, dok je Rumunija istog mjeseca podigla borbene avione nakon što je bespilotna letjelica prešla granicu tokom ruskog napada na Ukrajinu. Ni Španija nije ostala pošteđena – 20. oktobra aerodrom Palma de Mallorca privremeno je zatvoren zbog dronova koji su ušli u kontrolisani zračni prostor.
Hibridni rat postaje nova realnost
Niz incidenata koji uključuju dronove, balone i vojne avione sve više zabrinjava evropske sigurnosne službe. Iako Moskva negira umiješanost, sve više članica NATO-a upozorava da se radi o sistemskoj strategiji zastrašivanja i testiranja evropske odbrane.