Dvije njemačke banke ukinule su račune lokalnim ograncima krajnje desne stranke Alternativa za Njemačku (AfD), što je izazvalo burne reakcije unutar stranke i novu raspravu o tzv. “debankingu” – uskraćivanju finansijskih usluga iz političkih razloga.
Banke Verbund Volksbank OWL i Volksbank Ostwestfalen potvrdile su za lokalne medije da su zatvorile račune okružnog ogranka AfD-a u Minden-Lübbeckeu, ali nisu otkrile razloge, pozivajući se na bankarsku tajnu.
Iz AfD-a su poručili da im je račun potreban za osnovno poslovanje. “Svima su potrebni računi – od građana do kompanija i političkih stranaka. Na njima se obrađuju redovna plaćanja, uključujući i plate zaposlenih”, saopćila je stranka.
AfD govori o političkom progonu
Predsjednik lokalnog ogranka, Sebastian Landwehr, ocijenio je da se radi o politički motivisanom potezu. “Pošto nije bilo nikakvih nepravilnosti, jedino objašnjenje je politička odluka – klasičan primjer debankinga”, izjavio je.
Sve više kompanija okreće leđa AfD-u
Ovo nije prvi slučaj da banke prekidaju saradnju s AfD-om. U januaru je Volksbank Düsseldorf-Neuss zatvorila račun lokalne podružnice stranke, a tokom ljeta 2024. Berliner Volksbank ukinula je račun za donacije federalne organizacije nakon kampanje grupe “Bake protiv desnice”.
Prošle godine Deutsche Kreditbank je čak otkazala račune i kartice novoizabranom političaru AfD-a iz Tiringije. Nakon posljednjih slučajeva, stranka je pozvala “demokratski orijentisane klijente Volksbanke” da napuste tu banku.
Pritisak raste i izvan bankarskog sektora
Velike njemačke kompanije, poput Deutsche Bahna, Siemensa i Mielea, već su se javno distancirale od AfD-a, ističući da su vrijednosti stranke u suprotnosti s principima demokratije i društvene odgovornosti.
Pravni okvir i ograničenja
Dodatni kontekst cijele situacije daje odluka Ureda za zaštitu ustava, koji je u maju označio AfD kao “potvrđenu desničarsku ekstremističku organizaciju”. Taj status bankama i privatnim kompanijama daje osnovu da stranku tretiraju kao sigurnosni rizik.
Prema njemačkim zakonima, zadružno organizovane banke imaju pravo zatvarati račune političkim subjektima. Međutim, javne štedionice (Sparkassen) dužne su održavati račune za sve registrirane stranke, što je potvrđeno presudom Saveznog upravnog suda iz 2018. godine.
Time AfD-u, barem zasad, kao jedina sigurna opcija ostaju računi u javnim bankama.