Od januara do oktobra ove godine na putevima Republike Srpske stradalo je dvadeset posto više osoba nego u čitavoj 2024. godini. Stručnjaci iz oblasti saobraćaja tvrde da su kazne za prekršaje izuzetno niske, edukativni programi se realizuju rijetko, a neplaćene kazne iz godine u godinu rastu. Sve ovo svjedoči o poražavajućem nivou kulture saobraćaja u našoj zemlji.
Prekoračenje brzine, konzumiranje alkohola ili korištenje mobilnog telefona za vrijeme vožnje česti su razlozi zbog kojih dolazi do saobraćajnih nesreća. Zakon o osnovima bezbjednosti saobraćaja na putevima u Bosni i Hercegovini donesen je 2006. godine i kazne nisu usaglašene s inflacijom. Iz Agencije za bezbjednost saobraćaja RS-a kažu da su kazne niske i da je novi zakon jedno od rješenja.
„Da taj zakon bude usklađen s najboljom evropskom praksom. Pogotovo s praksom zemalja u okruženju. Kazna mora biti neprihvatljiva, mora da zaboli, ako nije tako, onda kazna nema svoju svrhu. Kazna služi za odvraćanje od činjenja prekršaja. Zemlje kao Austrija ili Slovenija imaju znatno veće kazne“, ističe Milija Radović, direktor Agencija za bezbjednost saobraćaja RS-a.
Podaci kojima raspolaže MUP RS-a pokazuju da je ove godine prilikom kontrole vozača utvrđeno da je njih 984 bilo pod dejstvom alkohola. Osim represivnih mjera za vozače, potrebni su i edukativni projekti za mlade da bi saobraćajna kultura bila na višem nivou.
„Udruženje Step radi predavanja po srednjim školama. Pričamo svoje životne priče, situacije koje su dovele do saobraćajnih nezgoda i mi smo najbolji primjer da trebaju poštovati saobraćajna pravila. Pravilo je da, ukoliko žele da konzumiraju alkohol, ostave automobil kod kuće“, kaže Dejan Trninić, direktor Udruženja žrtava saobraćajnih nezgoda Step.
Teško je dokazati da se saobraćajna nesreća dogodila usljed korištenja mobilnog telefona, međutim, podaci ukazuju da su mobiteli čest razlog nesreća.
„Ako pogledate sveukupan broj saobraćajnih nesreća kojih ima više od 10.000 na godišnjem nivou, vidjećete da je uzrok broj jedan koji je definisan od strane MUP-a – nedržanje odstojanja. Indikatori u pogledu korištenja mobilnih telefona su se uduplali samo na teritoriji Policijske uprave Banja Luka, što nam govori da se nesreće dešavaju jer su vozači fokusirani više na mobilne telefone“, objašnjava vještak saobraćajne struke Nikola Ćopić.
Prema podacima IDDEEA-e ukupni iznos neplaćenih kazni za domaće i strane vozače u 2025. godini iznosi oko 25 miliona KM. Dug iz godine u godinu raste kao i broj stradalih na našim cestama.