U Velikoj Britaniji, Portugalu, Španiji i Sjedinjenim Državama do sada je prijavljeno ili se sumnja na nekoliko slučajeva majmunskih boginja. Posljednji novi slučajevi zabilježeni su u Francuskoj, Italiji, Švedskoj i Australiji. Potom su potvrđeni slučajevi u SAD-u, Španiji i Portugalu, a istražuje se i 13 sumnjivih smrti u Kanadi.
Majmunske boginje su česte za udaljene dijelove centralne i zapadne Afrike, a svi slučajevi bolesti van kontinenta povezuju se s putovanjem u ovo područje. Epidemije izazivaju uzbunu jer se virusna bolest se širi bliskim kontaktom, a prvi put je pronađena kod majmuna i uglavnom se javlja u zapadnoj i centralnoj Africi. Samo povremeno se širi i drugdje.
Šta znamo o majmunskim boginjama?
Majmunske boginje su isti član porodice kao i male boginje. Manje su zarazne od malih boginja i uzrokuju manje slučajeva teške bolesti.
Majmunske boginje su virus koji uzrokuje simptome groznice, kao i karakterističan kvrgav osip. Obično je blag, iako postoje dva glavna soja – kongo i zapadnoafrički soj.
Kongo soj je teži oblik i ima stopu smrtnosti od deset posto, dok je zapadnoafrički blaža varijanta, sa stopom smrtnosti od jedan posto.
Slučajevi u Velikoj Britaniji su prijavljeni kao zapadnoafrička vrsta.
Portugal je zabilježio pet potvrđenih slučajeva, a Španija testira 23 potencijalna slučaja. Nijedna zemlja ranije nije prijavila slučajeve. Sjedinjene Države su također prijavile jedan slučaj, a Reuters navodi da su prijavljeni i slučajevi u Australiji, i to navodno od putnika koji je došao iz Velike Britanije.
Jimmy Whitworth, profesor međunarodnog javnog zdravlja na Londonskoj školi higijene i tropske medicine, je rekao:
“Veoma neobično. Historijski gledano, bilo je vrlo malo slučajeva izvezenih. To se dogodilo samo osam puta u prošlosti prije ove godine.”
Kako se prenosi?
Virus se širi bliskim kontaktom, kako preko životinja, tako i, rjeđe, između ljudi. Prvi put je pronađen kod majmuna 1958. godine, otuda i ime, iako se glodari sada smatraju glavnim životinjama domaćinima virusa. Prenos ovog puta zbunjuje stručnjake, jer određeni broj slučajeva u Ujedinjenom Kraljevstvu – devet od 18. maja – nemaju nikakve poznate međusobne veze. Samo prvi slučaj, prijavljen 6. maja, nedavno je otputovao u Nigeriju.
Kao takvi, stručnjaci su upozorili na širi prenos ako slučajevi ostanu neprijavljeni.
U upozorenju Agencije za zdravstvenu sigurnost Velike Britanije također je istaknuto da su nedavni slučajevi bili pretežno među muškarcima koji su se identificirali kao homoseksualci, biseksualci ili muškarci koji imaju seks s muškarcima, te im se savjetuje da budu svjesni toga, navodi Reuters.
Naučnici sada provode genomsko sekvenciranje kako bi vidjeli da li su virusi povezani, objavila je ove sedmice Svjetska zdravstvena organizacija (WHO).
Zašto sada?
Jedan od mogućih scenarija koji stoji iza porasta slučajeva je povećano putovanje kako se ukidaju ograničenja COVID-19. Withwort to objašnjava:
“Moja radna teorija bi bila da toga ima dosta u zapadnoj i centralnoj Africi, putovanja su nastavljena i da zato vidimo sve više slučajeva.”
Majmunske boginje stavljaju virusologe na oprez jer spadaju u porodicu velikih boginja, iako izazivaju manje ozbiljne bolesti.
“Velike boginje su iskorijenjene vakcinacijom 1980. godine, a vakcinacija je od tada ukinuta. Ta vakcina također štiti od majmunskih boginja, pa je zaustavljanje kampanja vakcinacije dovelo do skoka u slučajevima majmunskih boginja u područjima gdje je bolest endemska”, pojasnila je Anne Rimoin, profesorica epidemiologije na UCLA u Kaliforniji.
Ona je rekla da je hitna istraga novih slučajeva važna jer bi “mogli sugerisati novi način širenja ili promjenu virusa, ali sve to treba utvrditi”.
Iako u Evropi nije odobrena vakcina protiv majmunskih boginja, vlasti Španije su navodno već kupile hiljade doza kako bi suzbile epidemiju, prenosi španski list El Pais.
Withwort savjetuje i poziva na smirenost:
“Ovo neće izazvati epidemiju širom zemlje kao što je to COVID-19, ali to je ozbiljna epidemija ozbiljne bolesti – i trebali bismo to shvatiti ozbiljno.”
Stručnjaci su pozvali ljude da ne paniče.