Na području Zeničko-dobojskog kantona prošle godine je ukupno rođeno 2.884 djece, od čege je 13 bilo mrtvorođeno – potvrdila je Feni rukovodilac Odjela za promociju zdravlja Instituta za zdravlje i sigurnost hrane Zenica Elma Kuduzović.
Kako ističe Kuduzović, zabrinjavajući je podatak o broju novorođene djece, koji je prošle godine prvi put pao ispod 3.000. Stopa mrtvorođene djece unazad nekoliko godina je smanjena.
-Pogotovo je ovaj podatak zabrinjavajući kada uzmemo u obzir činjenicu da je još 2008. godine broj živorođene djece bio viši od 4.000. Od tada natalitet ide silaznom putanjom, a za to mogu biti odgovorni različiti faktori – od socijalne sredine, ekonomske moći stanovništva, stope fertiliteta… – kaže Kuduzović.
Ukupan broj stanovnika na području tog kantona 1991. godine iznosio je 475.431, a 1998. godine 428.870 stanovnika. Od tada je ukupan broj stanovnika praktično u stalnom padu, a najveći pad u zadnjih 10-tak godina bio je 2016. godine, kada je evidentirano 361.031 stanovnik. U toku 2022. evidentirano je 352.114 stanovnika.
Prvi put broj stanovnika ispod 400.000 pao je 2011. godine i te je godine iznosio 399.856. Samo je 2015. godine, kada je evidentirano 396.732, broj stanovnika u 12 općina i gradova tog kantona bio veći nego godinu ranije. Naime, 2014. godine ZDK je imao 387.813 stanovnika.
-Starosna struktura stanovništva odgovara stacionarno-regresivnom tipu (stope nataliteta i mortaliteta se poklapaju, nema prirodnog prirasta; smanjuje se procenat mladoga, a povećava procenat staroga stanovništva što vodi u depopulaciju) i gledajući po opštinama najnepovoljnija je situacija u opštinama Vareš, Usora i Olovo i Breza, a povoljna u opštinama Doboj Jug, Tešanj i Žepče. Ovo je izuzetno važan podatak, jer starosna struktura stanovništva uvjetuje specifičnost zdravstvenih potreba. Ona predstavlja polaznu osnovu za planiranje i programiranje mjera koje je neophodno provoditi u zajednici u cilju optimalnog zadovoljavanja potreba u području zdravstvene zaštite i unapređenja zdravlja u okviru ograničenih resursa – podvlači Kuduzović.
Mortalitet je viši nego prethodne godine, i u nekoliko zadnjih godina ima uzlaznu putanju. Povećanju stope mortaliteta, kako je pojasnila, doprinijela je i pandemija COVID 19. Najnepovoljnija stopa prirodnog priraštaja je u opštinama Vareš, Breza i Olovo, a negativnu stopu ima kanton u cjelini. Natalitet je najpovoljniji u Tešnju, Doboj Jugu i Kaknju.
Broj novorođenih i umrlih unazad nekoliko godina: 2011. godine/3.726 novorođenih i 3.216 umrlih; 2012./3.737 i 3.313; 2013./ 3.416 i 3.348; 2014./3.295 i 3.224; 2015./3.371 i 3.452… 2018./3.527 i 3.580; 2019./3.337 i 3.640; 2020./3.259 i 4.571 te 2021./3.172 i 4.986.