Ne stišavaju se reakcije na odluku američkog Stejt departmenta da upozori međunarodne kompanije koje planiraju da investiraju ili pokrenu neki posao u Bosni i Hercegovini, da izvrše rigoroznu pravnu provjeru prije samog investiranja. U dijelu ovog dokumenta, koji je na svom nalogu na X mreži objavila američka ambasada u Bosni i Hercegovini, ističe se da se ovi savjeti posebno odnose na Republiku Srpsku gdje njene vlasti, kako navode, pokušavaju preuzeti kontrolu nad državnom imovinom. Žestoke su i reakcije vlasti u tom entitetu.
Prema dokumentu Stejt departmenta „Analiza stanja za investicije u Bosni i Hercegovini za 2024. godinu“, koji je objavila američka ambasada u Bosni i Hercegovini, potencijalni investitori se upozoravaju da bi mogli biti suočeni sa sankcijama ukoliko budu dio nelegalnih i neustavnih aranžmana sa vlastima u Republici, navodi se u saopštenju na platformi X.
“Ovo je posebno važno u Republici Srpskoj gdje secesionističke aktivnosti lidera, napori da se neustavno preuzme kontrola nad državnom imovinom i neprovođenje odluka visokog predstavnika stvaraju pravne rizike koji dodatno komplikuju poslovno okruženje. Potencijalni investitori treba da potraže pravno savjetovanje kako bi se informisali o uticaju odluka Ustavnog suda BiH iz jula 2024. godine, koje su presudile u dva slučaja da entiteti nisu nadležni za raspolaganje državnom imovinom na bilo koji način, uključujući prijenos vlasništva, zakup, koncesiju ili privremenu upotrebu”, naveli su iz Ambasade SAD.
Najviši predstavnici vlasti u Republici Srpskoj ocijenili su ovo saopštenje kao grubo miješanje u unutrašnje stvari u Bosni i Hercegovini. Član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović smatra da bi američki ambasador Majkl Marfi, kao i ostali ambasadori u našoj zemlji trebalo da funkcionišu u skladu sa normama diplomatije i međunarodnog prava što u BiH često nije slučaj.
“Posebno imam zamjerku kada vidim da ambasadori preuzimaju ulogu vođenja kampanje umjesto opozicije, a to se često dešava, prepoznavši da je opozicija slaba, nejaka, da nije sposobna da odradi onaj posao koji je ili njihov željeni cilj ili nekoga sa strane i onda oni preuzimaju tu ulogu”, kaže Cvijanović.
“Moram razočarati sve te koji se raduju finansijskom slomu RS, nećete to dočekati, nećete to doživjeti. Žao mi je zbog toga, tako da nemojte nasjedati trikovima američkog ambasadora i tim njihovim pričama. Mogao bih ja njima postaviti mnoga pitanja, imaju oni većih problema. Nemojte se baviti drugima, bavite se sobom”, navodi premijer Republike Srpske Radovan Višković.
Premijer Višković je podsjetio da su pritisak, ekonomsko i finansijsko iznurivanje Republike Srpske pojačani u posljednjih godinu dana nametanjem sankcija pojedincima i preduzećima, ali da Republika Srpska redovno izmiruje svoje obaveze, iako se šire dezinformacije o bankrotu. Ekonomista Zoran Povlaović misli drugačije.
“Očigledno je da ćemo morati doći u situaciju, mislim na Vladu RS, da se pregovara sa Amerikancima, jer ova situacija i ovi pritisci rezultiraju u odsustvu obezvjeđivanja novca koji je potreban za servisiranje svih obaveza i koji je po planu garancije i zaduženja predviđen za ovu godinu, a to je dugoročno zaduživanje putem obveznica od 840 miliona maraka”, smatra Pavlović.
Ministar finansija u Vladi Zora Vidović rekla je nedavno da je privredni ambijent Republike Srpske najpovoljniji u regionu, te navela da su dokaz za to privrednici koji iz Evrope investiraju u Republiku Srpsku.