Put prema Foči, kroz klanac rijeke Bistrice, građani već nazivaju “klanac smrti”. Istinitost izreke da je, država nekom majka a nekom maćeha, potvrđuju građani istočnog dijela Republike Srpske. Iako plaćanjem poreza, PDV-a i raznih drugih doprinosa pune državnu kasu, iako se o ovom dijelu Srpske proizvodi 90% elektične energije, podmiruje se 90% potreba za šumskim sortimentima, ulaganja nisu ni blizu toga. Vlasti Republike Srpske ulažu minimalno u ovaj kraj a to se najbolje vidi na putnoj infrastrukturi.
Ekina BN televizije provjerila je kako izgleda put od Istočnog Sarajeva do Foče i dalje prema Crnoj Gori.
Na prve probleme vozači i putnici nailaze već nekoliko kilometara van gradskog jezgra Istočnog Sarajeva, u mjestu Krupačke stijene. Na putu se pojavljuju pukotine i klizišta, vjerovatno zbog eksploatacije kamena i svakodnevnog miniranja tog terena. Za put kroz Trnovo kažemo da je solidan, nema većih oštećenja i bez problema se mogu se mimoići dva automobila.
Preko Rogoja ljeti može, zima je već druga priča. O trećoj traci na ovom planinskom prevoju nema ni govora, a valjala bi. Od Dobrog Polja prema Foči već postaje kritično. Na jednom dijelu puta srušen je tunel, onaj u kojem je zbog odrona krajem 2023.život izgubio vozač kamiona. Nadležni su uklonili dijelove tunela ali je pitanje dana kada će se tone zemlje i kamena sručiti na put i ponovo odnijeti ljudski život.
Od tog dijela pa do skoro do ulaza u Foču vozite na vlastiti rizik. Izuzetno loš put, na pojedninim dijelovima se obrušava, klizišta su česta, zemlja i stijene se obrušavaju bukvalno na glave vozača i putnika.
“Kada krenemo ovim putnim pravcem, mi Fočaci i Hercegovci se prvo pomolimo Bogu , jer ovo je put strave i užasa”, kaže poslanik SDS-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Ognjen Bodiroga i dodaje da je nebriga vlasti u Republici Srpskoj ali i lokalne vlati u Foči dovela do toga da je u poslednje tri godine na ovom putu ugašeno mnogo ljudskih života i svakodnevno se dešavaju saobraćajne nezgode.
Poslednji žrtva je mlada doktorica iz Sarajeva koju je na ovom putnom pravcu, krajem jula ove godine, usmrtila stijena koja se odronila na automobil u kojem je bila. Nakon svake tragedije inspekcija je izlazila na teren i vjerovali ili ne utvrdila da nema odgovornosti institucija i preduzeća zaduženih za održavanje ovog putnog pravca, jer, kako kažu, radi se o specifičnoj kinfuguraciji terena na kojoj su odroni česta pojava.
Da li na tu specifičnu konfigiraciju utiče legalna i nelegalna sječa šume, legalna i nelegalna eksploatacija kamena ili izgradnja nekoliko hidrocentrala na rijeci Bistrici, odnosno svakodnevni radovi, miniranja i potkopavanja terena i slično? Da li je normalno da se zbog izgradnje hidrocentrale, od koje će koristi imati samo vlasnik, zatvori jedna traka za saobraćaj na ionako uskom putu? U nekoj normalnoj zemlji nije.
Fočaci rješenje vide i blokiranju ne samo te, nego i drugih saobraćajnica u Srpskoj.
“Mislim da je to jedini način da se ova vlast dozove pameti”, kaže poslanik SDS-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Ognjen Bodiroga.
On podsjeća da vlast u Srpskoj daje ogromne pare za tzv.kumovu zgradu, kupuju kockarnici u Brčkom dok ljudu na putevim oko Foče ginu vozeći se, kako kaže, kozjim stazama.
“Maćehinski odnos aktuelne vlasti u Republici Srpskoj prema Hercegovini izgleda ima za cilja raseljavanje naroda sa ovih prostora”, kaže Bodiroga i dodaje da je upravo taj narod najviše stradao i najviše dao za stvaranje Republike Srpske.
I stanovnici Foče su ogorčeni. Put kroz kanjon rijeke Bistrice nazivanju “klanac smrti”, jer svakodnevno odnosi ljudske živote. Ističu i da ništa bolja situacija nije na ostalim putnim pravcima, posebno na onom prema Crnoj Gori. Iako je, moramo priznati, jedan dio puta od Foče ka graničnom prelazu sa Crnom Gorom na Šćepan Polju rekonstruisan, ovaj putni pravac i dalje je jedan od najopasnijih u Evropi.
O tome nažalost svjedoče spomenici pored puta u znak sjećanja na izgubljene mlade živote. Saobraćaj je i dalje frekfentan. Domaće i strane turiste na ovaj putni pravac upućuje i navigacija, jer ovo je najkraći put između Sarajeva i Podgorice a registrovan je kao magistralni, mada na nekim dijelovima više liči na šumski.
O mostu preko kojeg prelazite iz Republike Srpske i BiH u Crnu Goru, a koji više liči na scenu iz kultnog filma ,,Ko to tamo peva” nego na međudržavni granični prelaz, nekom drugom prilikom. Ne možemo a da ne pomenemo da se auto-putevi grade samo u drugom, zapadnom dijelu, Republike Srpske a čak se odvaja i novac za njihovo uljepšavanje, odnosno ozelenjavanje.
Istovremeno u istočnom dijelu Srpske vozimo se putevima iz vremena Josipa Broza, a neki su čak i iz doba Franje Josipa. Da je pravedno i pošteno nije, ali ipak moramo primjetiti da je aktuelna vlast na poslednjim izborima najviše podrške dobila baš ovdje.
