Evropska unija očekuje da se Srbija uzdrži od intenziviranja odnosa sa Rusijom, navela je Evropska komisija za Radio Slobodna Evropa (RSE) povodom nezvaničnih najava u srpskim medijima da RT/Russia Today planira da otvori televiziju u Srbiji.
U saopštenju Petera Stana, portparola EK za spoljne poslove i bezbednosnu politiku, dodaje se da se od Srbije očekuje usklađivanje sa odlukama Evropske unije, među kojima je i ograničenje emitovanja ruske državne televizije RT.
– RT je dio ruskih propagandnih i dezinformacionih instrumenata kojima Kremlj prati nezakonitu agresiju na Ukrajinu i ubistva ukrajinskog naroda, saopštio je portparol EK Peter Stano.
U tom kontekstu, dodao je, EU očekuje da se Srbija uzdrži od intenziviranja odnosa sa Rusijom kao zemljom koja, kako je naveo, masovno krši Povelju Ujedinjenih nacija i međunarodno pravo.
Brisel je u sklopu šireg paketa sankcija Moskvi zbog invazije na Ukrajinu u martu ove godine ukinuo emitovanje ruskih medija Sputnik i RT/Russia Today, koje je okarakterisao kao ključne za širenje ruske propagande. U pitanju je globalni njuz kanal na šest jezika, finansiran iz budžeta Ruske Federacije. Srbija je od marta 2012. kandidat za članstvo u EU, te shodno tome ima obavezu da prati odluke Brisela kako bi ispunila uslove za pridruživanje.
REM: Nisu aplicirali
Olivera Zekić, predsjednica Savjeta Regulatornog tela Srbije za elektronske medije (REM), rekla je ze RSE da RT nije tražila dozvolu za rad.
– O svakoj novoj televiziji odluku donosimo na osnovu elaborata i toga šta ona može da ponudi tržištu u Srbiji. Ukoliko RT bude podnijela zahtev za registraciju i u njenom slučaju tako ćemo odlučivati, dodala je Zekić.
Po definiciji, REM je nezavisno tijelo koje sprovodi politiku u oblasti pružanja medijskih usluga u Srbiji u skladu sa Zakonom o elektronskim medijima. Iz REM-a navode da pre podnošenja zahtjeva tom tijelu procedura nalaže registrovanje medija kao pravnog lica. Na listi Agencije Srbije za privredne registre (APR) trenutno nema firme pod imenom RT/Russia Today.
Na pitanje da li bi za rad ruske televizije RT u Srbiji moglo da bude problematično to što je zabranjena u Evropskoj uniji, Olivera Zekić kaže:
– To neće biti problem ukoliko Russia Today bude aplicirala jer REM je iznad svega za poštovanje slobode govora i izražavanja. Ali treba imati u vidu da je priča o njihovom dolasku samo na nivou glasina.
Jakšić: Pucanj u sopstvenu nogu
Politički analitičar Boško Jakšić smatra eventualni dolazak RT-a u Srbiju ne bi mogao da se dogodi bez odobrenja vlasti u Beogradu.
– Uvjeren sam da je to osmišljena politička odluka neophodna predsedniku Srbije Aleksandru Vučiću kako bi poravnao štetu koju je napravio u odnosima sa Rusijom u posljednje vrijeme. U momentu kada Zapad traži da se pridružimo sankcijama Moskvi, ozvaničiti prokazani Russia Today za Srbiju bi značio pucanj u sopstvenu nogu, kaže Jakšić.
Predsjednik Srbije u martu je komentarisao pozive dijela opozicije i novinara da se, kao u EU, i ovde zabrani rad ruskih stanica.
– Neki od njih hoće sve nas koji drugačije mislimo da strpaju u logore, zabranjivali bi sve koji drugačije govore. Mnogi misle da su medijske slobode da samo oni postoje, rekao je između ostalog Aleksandar Vučić u kampanji uoči opštih izbora u aprilu.
Ove Vučićeve riječi objavio je i Russia Today koji, između ostalog, redovno izvještava i o stavovima predsednika Srbije povodom invazije Rusije na Ukrajinu i mitinzima podrške Vladimiru Putinu u Beogradu. Glavni grad Srbije proteklih mjeseci bio jedan od rjetkih u Evropi u kojem su održavani skupovi podrške ruskom predsjedniku. Zvanični Beograd u martu je glasao za rezoluciju Ujedinjenih nacija kojom se osuđuje napad Rusije na Ukrajinu.
U isto vrijeme, najviši državni zvaničnici Srbije više puta su ponovili da se neće pridružiti sankcijama koje je Zapad uveo Rusiji, te da istovremeno podržavaju teritorijalni integritet Ukrajine.
Vučić redovno gleda
Krajem marta Vučić je na domaćoj TV Prva javnosti otkrio da redovno gleda i ruske i bjeloruske televizije, te da tačno zna kada su centralne vijesti u programima tih stanica.
Po mišljenju analitičara Boška Jakšića, dolazak RT-a u Srbiju utvrdio bi prisustvo Rusije na Zapadnom Balkanu.
– Moskva ima želju da i dalje širi propagandu, pre svega po Srbiji i entitetu Republika Srpska u Bosni i Hercegovini koje su bastion njenog interesa. Jačanje medijskog prisustva Rusije u regionu bilježila bi kao još jedan uspeh u nizu, smatra Jakšić.