Spljoštene uši, sužene zjenice, oblizivanje usana…. Ako ste se ikada zapitali jesu li dlakava lica vaših mačjih prijatelja nešto govorila kad su napravili nešto od navedenog, velika je vjerovatnost da jesu. U studiji objavljenoj u časopisu Behavioural Processes prošle godine, dva američka naučnika izbrojala su čak 276 različitih izraza lica kada su pripitomljene mačke međusobno komunicirale.
“Naša studija pokazuje da je mačja komunikacija složenija nego što se dosad pretpostavljalo”, izjavila je za CNN koautorica studije Brittany Florkiewicz, evolucijska psihologinja s koledža Lyon u Arkansasu, dodajući da njihova otkrića sugeriraju da pripitomljavanje ima značajan utjecaj na razvoj mačke i njene signalizacije licem. Florkiewicz je objasnila da su pripitomljene mačke obično društveno tolerantnije od svojih divljih rođaka zbog načina na koji žive u blizini ljudi, pa su istraživači očekivali da će vidjeti ekspresiju i u pozitivnom i u negativnom kontekstu – ali su bili iznenađeni “primijetivši 276 morfološki različitih izraza lica”.
Prema Florkiewicz i glavnoj autorici Lauren Scott, studentici medicine s Medicinskog centra Univerziteta u Kansasu koja se osobno zanima za mačke, pripitomljavanje omogućuje više društvenih interakcija između mačaka, zbog čega je par naučnika vjerovao da će pokazati više izražaja.
Kako bi prikupila podatke, Scott je snimila 53 mačke u lokalnom mačjem kafiću dok su obje bile smještene na Kalifornijskom Univerzitetu u Los Angelesu, između augusta 2021. i juna 2022. Od 194 minute prikupljenih video snimaka, zabilježila je 186 mačjih interakcija. Mačke su bile odrasle domaće kratkodlake mačke oba spola, sve kastrirane ili sterilizirane.
Obje istraživačice su procijenile razlike u ekspresiji pomoću sistema kodiranja dizajniranog posebno za mačke, nazvanog Sistem kodiranja radnji lica mačaka, i promatrajući broj i vrste pokreta mišića lica. Studija je dodala da nisu uključeni pokreti mišića povezani s biološkim procesima poput disanja i zijevanja.
Iako nisu mogli pripisati značenje svakom izrazu koji su snimili, Florkiewicz i Scott otkrili su da je 45,7% kodiranih izraza bilo prijateljski, dok je 37% bilo agresivno.
Rad je detaljno opisao da se prijateljski izraz pokazuje kada se uši i brkovi pomaknu prema naprijed dok se oči zatvaraju, a agresivna mačka ima sužene zjenice, uši spljoštene uz glavu i jezikom oblizuje usne.
“Nadamo se da ćemo proširiti veličinu uzorka kako bismo uključili mačke koje žive na drugim lokacijama… gledajući izraze lica mačaka koje žive u domovima s više mačaka, divljim kolonijama i tako dalje”, rekla je Florkiewicz.
Dodala je da je još jedan cilj za budućnost provesti naknadnu studiju kako bi se utvrdilo što više značenja tih izražaja.