Prihodi od indirektnih poreza u Bosni i Hercegovini nastavljaju rasti. U prvih deset mjeseci 2026. godine prikupljeno je ukupno 10 milijardi i 705 miliona KM, što je za 617 miliona KM više nego u istom periodu prošle godine, pokazuju najnoviji podaci Uprave za indirektno oporezivanje (UIO) BiH.
U poređenju s periodom januar–oktobar 2025. godine, kada je prikupljeno 10 milijardi i 88 miliona KM, prihodi su povećani za 6,12 posto.
Istovremeno, UIO je poreskim obveznicima koji su ostvarili zakonsko pravo na povrat PDV-a vratila milijardu i 821 milion KM.
Nakon izvršenih povrata, neto prihodi raspoloživi za raspodjelu državi, entitetima i Brčko distriktu iznosili su 8 milijardi i 883 miliona KM, što predstavlja povećanje od 7,48 posto u odnosu na isti period prošle godine.
Samo u oktobru prikupljeno 1,13 milijardi KM
Pozitivan trend nastavljen je i tokom oktobra, kada je prikupljena milijarda i 137 miliona KM indirektnih poreza.
To je za 56 miliona KM više nego u oktobru prošle godine, što potvrđuje nastavak rasta prihoda koji predstavljaju jedan od najvažnijih izvora finansiranja javnih budžeta u Bosni i Hercegovini.
Indirektni porezi obuhvataju PDV, akcize, carine i putarine, a njihov rast može biti posljedica više faktora, uključujući povećanje potrošnje, cijena i vrijednosti uvoza.
Zbog toga veći iznos prikupljenih poreza ne mora nužno značiti i proporcionalan rast privredne aktivnosti ili životnog standarda stanovništva.
Koliko je novca pripalo Federaciji BiH, RS-u i Brčko distriktu?
Od ukupno raspoloživih prihoda, za finansiranje institucija Bosne i Hercegovine tokom prvih deset mjeseci izdvojeno je 846 miliona KM.
Preostala sredstva raspoređena su entitetima i Brčko distriktu, uključujući sredstva namijenjena servisiranju vanjskog duga.
Prema podacima UIO, raspodjela je izgledala ovako:
- Federacija BiH: 4 milijarde i 938 miliona KM
- Republika Srpska: 2 milijarde i 765 miliona KM
- Brčko distrikt: 278 miliona KM
Podaci pokazuju da je Federacija BiH u prvih deset mjeseci ostvarila značajan rast direktno doznačenih sredstava u odnosu na prošlu godinu.
Federaciji je, bez iznosa namijenjenog vanjskom dugu, doznačeno 4,198 milijardi KM, što je povećanje od 12,73 posto. Republici Srpskoj doznačene su 2,382 milijarde KM, odnosno 13,03 posto više, dok je Brčko distrikt dobio 261 milion KM, uz rast od 9,59 posto.
Dodatna sredstva za izgradnju cesta
Pored redovne raspodjele prihoda, entitetima i Brčko distriktu pripala su i sredstva od posebne putarine od 0,25 KM po litru goriva, namijenjene izgradnji autocesta te izgradnji i rekonstrukciji drugih cesta. Po ovom osnovu Federacija BiH dobila je dodatnih 206 miliona KM, Republika Srpska 136 miliona KM, a Brčko distrikt sedam miliona KM. Preostali dio sredstava zadržan je kao rezerva na posebnom računu za putarinu.
Rast prihoda otvara i pitanje njihove potrošnje
Kontinuirani rast prihoda od indirektnih poreza povećava raspoloživa sredstva za finansiranje javnih institucija, infrastrukture i drugih budžetskih potreba. Međutim, veći poreski prihodi istovremeno otvaraju pitanje efikasnosti njihove raspodjele i načina na koji se prikupljeni novac vraća građanima kroz javne usluge i investicije. Podaci za prvih deset mjeseci pokazuju da je Bosna i Hercegovina na putu da i 2026. godinu završi s visokim prihodima od indirektnih poreza, dok će konačan godišnji rezultat biti poznat nakon završetka decembra.