Dok mještani Majevice traže da se sačuva priroda i način života, kompanija koja je istraživala litijum čeka odgovor Vlade Republike Srpske na zahtjev za koncesiju. U Narodnoj skupštini RS o tome nema rasprave, a izmjene zakona smanjile su uticaj lokalne zajednice. Mještani poručuju borba tek počinje.
Rudnik litijuma, investicija vrijedna stotine miliona eura, već mjesecima čeka odobrenje vlasti Republike Srpske za dodjelu koncesije. Dok priroda diše, a mještani strahuju – političke igre zadržavaju odluku koja bi mogla spasiti ili uništiti cijelu zajednicu.
“Prije par dana meni jeleni ovdje u dvorištu. Dođu ovdje, ja im dam kukuruza iz ruke, oni šetaju i milo mi ih je gledati kako su lijepi. Neće ih biti ako bude uništena priroda”, priča Anđelko Delić, mještanin Opštine Lopare.
Narodna skupština Republike Srpske ranije je odbila građansku inicijativu da Majevica postane park prirode, a ne rudnik litijuma. Opština Lopare usvojila je Rezoluciju protiv otvaranja rudnika litijuma i tražila od Vlade RS-a moratorijum na koncesije.
“Ovo bi bilo prvi urbani dio u kome bi se rudnik radio i korist bi imale samo multinacionalne kompanije koje bi to radile, izvlačile bi određena i značajna sredstva, a mi bismo ostali u ruševinama i raseljeni. Ako je to smisao i cilj, a vidimo da jeste, onda definitivno nema smisla za takvo nešto i jasno se protivimo”, navodi Milenko Ristić, predsjednik SO Lopare (PDP).
U ovom kraju razvija se turizam i proizvodnja hrane sa oznakom geografskog porijekla. Rudnik, upozoravaju, znači kraj tih planova i gubitak tržišta koje je građeno godinama.
“Smatramo da će time biti ugrožena i sama proizvodnja domaćih proizvoda, kao što znate – u proteklom periodu sir “zarac” je dobio oznaku geografskog porijekla, takođe i med. I sam litijum bi uništio sav naš rad”, poručio je Lazar Đurić, v.d. direktora Turističke organizacije Lopare.
Zahtjev za koncesiju predat je još početkom godine, ali opština nikada nije pozvana da se izjasni. Izmjenama zakona u NSRS lokalne zajednice su faktički izuzete iz odlučivanja, a odluke o rudarenju sada se mogu donositi iza zatvorenih vrata.
„Samim tim ulaganjem, preko određenog iznosa sredstava, oni bi da vrše pregovarački postupak koji dozvoljava direktno sklapanje ugovora za dalje kopanje rudnika sa firmom koja je istraživala – mi na to ne možemo uticati ,ali ono što sigurno možemo je da pružimo otpor i sigurno ćemo pružiti otpor otvaranju rudnika”, dodaje Ristić.
Rudnik litijuma nije samo pitanje ekonomije. To je pitanje života, identiteta i opstanka jednog kraja. Stanovnici Majevice poručuju da će pružiti otpor svim sredstvima, od pravnih bitki do protesta na terenu, jer, kažu, o sudbini njihovih sela neće odlučivati oni koji ovdje ne žive.